Italija i devet afričkih zemalja pokrenule su novi program saradnje usmjeren na suzbijanje ilegalne trgovine umjetninama i kulturnim dobrima, s posebnim naglaskom na obuku stručnjaka, digitalizaciju muzejskih zbirki i utvrđivanje porijekla historijskih predmeta.

Program je dio italijanskog Plana Mattei za Afriku, a provodi se na osnovu trogodišnjeg sporazuma između italijanske Nacionalne škole za kulturnu baštinu i kulturne djelatnosti i Afričke škole za kulturnu baštinu (EPA), sa sjedištem u Beninu, prenosi Euronews.

Prva obuka počela je početkom oktobra i okuplja stručnjake iz Alžira, Obale Slonovače, Gabona, Maroka, Republike Kongo, Demokratske Republike Kongo, Ruande, Senegala i Tunisa.

U programu učestvuje i specijalizirana jedinica italijanskih karabinjera za zaštitu kulturne baštine, koja polaznicima prenosi iskustva u istraživanju krađa, ilegalnih arheoloških iskopavanja i međunarodnog krijumčarenja umjetnina.

Cilj inicijative je unaprijediti sposobnosti muzejskih i kulturnih institucija za dokumentovanje zbirki, izradu digitalnih inventara i praćenje porijekla umjetničkih djela.

Provjerom prethodnih vlasnika, dokumentacije i načina na koji su predmeti dospjeli na tržište moguće je identificirati umjetnine koje su ukradene, nezakonito iskopane ili izvezene bez odgovarajućih dozvola.

Poseban značaj pridaje se uspostavljanju zajedničkih digitalnih arhiva koje bi nadležnim institucijama omogućile bržu razmjenu podataka i efikasnije otkrivanje predmeta koji se ilegalno prodaju na međunarodnom tržištu.

Saradnja Italije i afričkih država odvija se u kontekstu dugogodišnjih sporova o vraćanju kulturnih dobara odnesenih tokom kolonijalnog perioda.

Jedan od najpoznatijih primjera je obelisk iz etiopskog grada Aksuma, star približno 1.700 godina, koji su italijanske snage odnijele u Rim 1937. godine, tokom fašističke okupacije Etiopije.

Italija je obelisk vratila Etiopiji 2005. godine, a tri godine kasnije ponovo je postavljen na prvobitnu lokaciju, uz podršku UNESCO-a, piše Fena.